Elektroniczne papierosy są klasyfikowane jako produkty do palenia: Francja rozpoczyna erę najsurowszych przepisów w Europie

Jesienią 2025 r. w centrum uwagi światowej branży e-papierosów znalazła się francuska ustawa podatkowa.

W projekcie ustawy podatkowej na 2026 r. rząd francuski formalnie zaproponował: nałożenie podatku ilościowego na sprzedaż e-papierosów, całkowity zakaz sprzedaży w Internecie i przedefiniowanie e-papierosów jako „produktów do palenia”.

Oznacza to, że e-papierosy nie są już uważane za środki pomagające w rzuceniu palenia ani za innowacyjne alternatywy, ale są wyraźnie sklasyfikowane przez prawo i objęte systemem regulacyjnym porównywalnym z systemami dotyczącymi papierosów konwencjonalnych.

W Europie po cichu następuje zmiana regulacyjna, pozornie oparta na środkach fiskalnych, ale w rzeczywistości nastawiona na kontrolę.

W oficjalnych francuskich dokumentach Ministerstwo Finansów po raz pierwszy wspomniało o papierosach elektronicznych pod pojęciem „wyrobów tytoniowych”.

Ta zmiana terminologii wystarczy, aby zmienić przyszłość całej branży.

Przez ostatnią dekadę logiką stojącą za e-papierosami w Europie była „redukcja szkód”: umożliwienie palaczom zastąpienia tradycyjnego tytoniu alternatywą o niższym ryzyku.

Jednakże francuskie Ministerstwo Finansów nie podziela już tej logiki „zastępstwa”.

Jego zdaniem papierosy elektroniczne nie są instrumentem zdrowotnym, ale raczej produktem konsumenckim, który powinien zostać opodatkowany.

W konsekwencji Ministerstwo Finansów przejęło kontrolę nad debatą: e-papierosy przeszły z Ministerstwa Zdrowia do departamentu zarządzania finansami, przekształcając się z „problemu zarządzania zdrowiem” w „problem finansowy i porządkowy”.

Francuska ustawa finansowa z 2026 r. szczegółowo określa:

• Stężenie nikotyny Mniejsze lub równe 15 mg/ml, opodatkowane stawką 0,03 EUR/ml;
• concentración de nicotina >15 mg/ml, podatek wynoszący 0,05 EUR/ml.

W związku z tym cena 10 ml butelki płynu do e-papierosów wzrośnie o około 0,50 euro (około 4 RMB).

Ale podatki to tylko pierwsza przeszkoda.

Jeszcze bardziej szkodliwy jest całkowity zakaz sprzedaży w Internecie.

Rozporządzenie to niemal z dnia na dzień zniszczyło jedną trzecią kanałów sprzedaży detalicznej e-papierosów we Francji.

Małe marki i właściciele sklepów, którzy wcześniej polegali na handlu elektronicznym, mediach społecznościowych i systemach dostaw, aby przetrwać, stracą dostęp do rynku, gdy polityka zacznie obowiązywać.

Sklepy fizyczne są również objęte tym samym systemem licencji, co monopolistyczne sklepy tytoniowe; Tylko sklepy stacjonarne posiadające licencję rządową mogą legalnie sprzedawać wyroby tytoniowe.

Oznacza to, że Francja przejdzie od otwartego rynku wapowania do kontrolowanego przez rząd „monopolu nikotynowego”.

Ta zmiana polityki nie ogranicza się wyłącznie do reformy podatkowej.

W rzeczywistości stanowi on ważną część krajowego planu kontroli tytoniu (PNLT) rządu francuskiego na lata 2023–2027.

W oficjalnych dokumentach plan ten nazywa się „Polityką Zdrowej Równowagi” (Équilibre de santé), jednak w kontekście jego realizacji jest raczej „całkowitą blokadą” produktów nikotynowych.

Przeglądając chronologię, ujawnia się trajektoria tego zaostrzenia regulacyjnego:

• 2025: Parlament francuski zatwierdził zakaz używania jednorazowych e-papierosów;
• Kwiecień 2026: Zakazana jest sprzedaż wszystkich niefarmaceutycznych doustnych produktów nikotynowych (w tym kieszonkowych e-papierosów, pastylek nikotynowych do ssania i gum);
• 2026: E-papierosy zostają objęte definicją wyrobów tytoniowych podlegających kompleksowym ograniczeniom podatkowym i sprzedażowym.

Innymi słowy, Francja stała się pierwszym krajem europejskim, który jednocześnie ograniczył wszystkie trzy formy spożycia nikotyny: wciąganie, wciąganie i żucie.

To nie przypadek, ale decyzja polityczna: rząd ma nadzieję odzyskać kontrolę nad „uzasadnionym porządkiem konsumenckim” poprzez redefinicję produktów.

Za tą ustawą podatkową kryje się głębsza logika:

„Uzasadniona konsumpcja musi podlegać opodatkowaniu, identyfikowalności i kontroli”.

Na początku papierosy elektroniczne cieszyły się okresem zwolnienia podatkowego ze względu na innowacje: niskie ceny, luźne regulacje i szybka dystrybucja.

Uważano je wówczas za nadzieję dla zdrowia publicznego.

Jednak wraz ze wzrostem liczby użytkowników organy podatkowe odkryły, że e-papierosy stopniowo zmniejszają wpływy podatkowe od tradycyjnego tytoniu.

W związku z tym punkt ciężkości polityki przesunął się z „pomagania palaczom w rzuceniu palenia” na „zapobieganie utracie dochodów podatkowych”.

Dyskurs zdrowotny trwa, ale stał się przykrywką dla polityki fiskalnej.

Logika fiskalna zastąpiła logikę zdrowotną.

Cel francuskiego Ministerstwa Finansów jest bardzo jasny:

• Włączenie papierosów elektronicznych do obecnego systemu podatku od wyrobów tytoniowych;
• zwrócić prawa sprzedaży autoryzowanym sprzedawcom detalicznym;
• i modyfikować zasady, definiując je, aby przywrócić „kontrolowany porządek”.

Działania Francji nie są odosobnione.

Na poziomie UE 15 państw członkowskich promowało już zmiany dyrektywy w sprawie opodatkowania wyrobów tytoniowych (2011 r.) w celu ujednolicenia systemu podatkowego i standardów regulacyjnych dotyczących papierosów elektronicznych.

Aktualny trend to:

Choć stawka podatkowa obowiązująca we Francji nie jest najwyższa, jej ogólna intensywność przepisów w połączeniu z zakazami sprzedaży przez Internet i systemami licencjonowania sprzedaży sprawia, że ​​jest ona najsurowsza w Europie.

Eksperci branżowi uważają, że francuska strategia podatkowa stanie się wzorem dla ujednoliconych regulacji unijnych.

Następnie kraje takie jak Hiszpania, Belgia i Włochy mogłyby pójść w ich ślady, stosując dwutorowy model „polityka podatkowa + zakaz sprzedaży”.

Francuski budżet na 2026 rok ukazuje trudną rzeczywistość:

W miarę jak przemysł dojrzewa dzięki innowacjom, podlega porządkowi fiskalnemu i politycznemu.

E-papierosy nie są już uważane za „substytut zdrowia publicznego”, ale raczej za formę palenia podlegającą podatkom, kontroli i regulacjom. Dla branży ta „wojna podatkowa” będzie oznaczać reorganizację strukturalną:

• Niezależne marki i kanały internetowe będą stopniowo zanikać;
• giganci tytoniowi odzyskają dominację dzięki wykorzystaniu zgodności z przepisami i zasobów;
• narracja o „redukcji szkód” stopniowo ustąpi miejsca „równowadze fiskalnej” i „porządkowi społecznemu”.

Ten punkt zwrotny może zmienić przemysł nikotynowy w Europie, a także na nowo zdefiniować znaczenie „redukcji szkód”: gdy w polityce priorytetem jest porządek nad wolnością, redukcja szkód przestaje być celem i staje się po prostu procesem.